หมายเหต: เนื่องจากข้อมูลที่ผมไปเห็นมาเกี่ยวกับต้นกำเนิดสงกรานต์นั้น ผมอ่านจบแล้วแทบจะหลับ (ขออภัยจ้า ผมแพ้ตัวหนังสือ+ประวัติศาสตร์หน่ะงับ)
ดังนั้น เวอร์ชั่นที่ผมเอามาลงจะเป็นเวอร์ชั่นที่ สั้นๆ แหว่งๆ งงๆ บ้าๆ บอๆนะงับ อาจจะไม่ตรงกะของจริงนะงับ แถมอาจจะบิดเบือนด้วยนะงับแหะๆ
ผู้ใดสนใจที่มาสามารถไปตามลิงค์อ้างอิงได้นะจ้างับ
ทั่วๆไปกะคำว่า สงกรานต์
คำว่า สงกรานต์ มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่าการก้าวย่าง หรือย่างขึ้น หมายถึง วันที่พระอาทิตย์ขึ้นราศีใหม่ ซึ่งไปตรงกับวันที่ 13-14 เมษา วันที่ 13 จึงถูกนับเป็น"วันมหาสงกรานต์" วันที่ 14 ถูกนับเป็น"วันเนา" ส่วนวันที่ 15เป็น"วันเถลิงศก"
(ความจริงแล้ว คำว่ามหาสงกรานต์หมายถึงขึ้นปีใหม่ ส่วนสงกรานต์เฉยๆแปลว่าขึ้นเดือนใหม่ ทว่า พอเวลาผ่านไปคำว่ามหาก็โดนละไว้ในฐานที่เข้าใจ กลายเป็นสงกรานต์เฉยๆซะงั้น)
วันเนา แปลว่า วันอยู่ (เนา = อยู่) เป็นวันหลังจากขึ้นปีใหม่ 1 วัน หมายถึงวันที่พระอาทิตย์ที่ก้าวหรือย่างขึ้นราศีใหม่ได้เข้าที่เข้าทางแล้ว เนื่องจากวันเนาเป็นวันอยู่ คนไทยจึงอยู่บ้านเพื่อพักงานการนอกบ้าน (และรุ้สึกว่าจะเป็นวันที่นนิยมทำความสะอาดบ้านเพื่อต้อนรับปีใหม่ด้วยงับ)
วันลิงศก แปลว่า วันขึ้นศก หมายถึง วันที่ขึ้นศก(ปี)ใหม่ (หลายๆทั่นคงได้ยินโฆษณาบ่อยๆว่า "ส่งชิงโชคได้จนถึงวันที่ 30 กุมภาพันธ์ศกนี้" นะงับ) เป็นวันที่เปลี่ยนจุลศักราชใหม่ (สำหรับวันนี้ผมเองยังไม่ค่อยเข้าใจเลยงับแหะๆ ขออภัยจ้างับ)
ตำนานวันสงกรานต์ (ยาว)
น๊านนานมาแล้ว มีเศรษฐีคนหนึ่ง มีลูกไม่ได้ เขาเลยไปขอเทพหลายองค์ จนในที่สุดเทพต้นไทรก็สงสารจึงไปขอพระอินทร์ เศรษฐีจึงได้ลูกมาหนึ่งคนชื่อ "ธรรมบาล" (ไม่ต้องสนใจชื่อก็ได้งับ ไม่เกี่ยวกะเควสเนื้อเรื่อง)
วันหนึ่งเทพชื่อ "ท้าวกบิลพรหม" (ชื่อจำยากจัง) ก็อยากทดสอบไอ้เด็กคนนั้น (ชื่ออะไรบานๆนี่แหละงับ) โดยเอาหัวตัวเองเป็นเดิมพัน แต่ถ้าเด็กนั้นตอบไม่ได้ เทพก็จะตัดหัวเด็ก (คล้ายๆยูกิเลย เกมลงทัณฑ์!!)
คำถามมีอยู่ว่า...
1.ตอนเช้าราศีคนอยู่แห่งใด
2.ตอนบ่ายราศีคนอยู่แห่งใด
3.ตอนค่ำราศีคนอยู่แห่งใด
เนื่องจากเด็กใช้ตัวช่วยไปหมดแล้ว (มีด้วยเรอะ) เขาจึงขอยืดระยะเวลาโทรฟรีไปอีก 7 วัน (ชักไม่เกี่ยวแล้ว)
แต่ทว่า แม้จะยืดไปแล้ว 6 วัน เขาก็หาคำตอบไม่ได้ จึงหนีเข้าป่า พอดี๊ ได้ยินนกพูดกัน จึงรู้คำตอบ
เมื่อถึงวันนัดพบ เขาก็บอกคำตอบที่ได้ยินจากนกไป คำตอบคือ...
1.ตอนเช้าราศีของมนุษย์อยู่ที่หน้า คนจึงต้องล้างหน้าทุกๆ เช้า
2.ตอนเที่ยงราศีคนอยู่ที่อก มนุษย์จึงต้องเอาเครื่องหอมประพรมที่อก
3.ตอนค่ำราศีคนอยู่ที่เท้า มนุษย์จึงต้องล้างเท้าก่อนเข้านอน
ถูกต้องนะค้าบ (ผมเองก็ไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมถึงตอบแบบนี้ ขออภัยนะงับ)
ฝ่ายเทพได้ยินดังนั้นก็รักษาสัญญา ทว่า ก่อนที่เทพจะตัด ได้เรียกธิดาทั้ง 7 ออกมา เพราะว่า หากศีรษะของเทพ ตกลงแผ่นดิน โลกจะลุกไหม้ หากตกลงในน้ำ มหาสมุทรจะแห้งเหือด หากตกลงบนอากาศ(?) อากาศจะแห้งแล้งฟ้าฝนจะหายไป จึงให้ธิดาทั้ง 7 นำพานมารองรับเศียร(ศีรษะ) แล้วนำไปแห่รอบเขาพระสุเมรุทุกๆ 365 วัน หรือทุกๆปี โดยแต่ละปีธิดแต่ละองค์จะมาผลัดเปลี่ยนกันแห่ เป็นที่มาของนางสงกรานต์
สรุปสำหรับคนขี้เกียจอ่าน: สงกรานต์คือวันที่ธิดาหรือนางสงกรานต์ทั้ง 7 สับเปลี่ยนกันมาแห่เศียรของเทพนั่นเองงับ
พยากรณ์วันสงกรานต์
นางสงกรานต์แต่ละวันนอกจากจะเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกให้ทราบถึงการเปลี่ยนปีตามนักษัตรใหม่แล้ว ยังมีสาระเกี่ยวกับการพยากรณ์เหตุการณ์ต่างๆทั้งดีและร้ายซึ่งจะเกิดขึ้นในระหว่างปี ซึ่งตามตำรามหาสงกรานต์ได้อธิบายไว้ ดังนี้
สงกรานต์วันอาทิตย์ ผลผลิตทุกอย่าง ได้แสนโสภางค์ ออกผลมากมาย ของมิสูงแพง มิแล้งรู้หมาย ตามคำทำนาย บ่งไว้เช่นนี้ หมายถึง ผลผลิตต่างๆดี ข้าวของไม่แพง
สงกรานต์วันจันทร์ รู้มั่นเชิงมี ข้าลากมากชี้ ช่องแพ้ ท้าวพระยา อีกเสนาบดี เด่นดีนักหนา จงทราบกิจจา ข้อเค้ากล่าวไว้ หมายถึง ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ตลอดจนคุณหญิงคุณนายจะเรืองอำนาจ
สงกรานต์วันอังคาร และ วันเสาร์ ผ่านเข้าเสาร์นัย ระวังเจ็บไข้ ขโมยมากมี แถมพระเพลิงร้อน ห่อนได้หลีกหนี เข้าบุกคลุกคลีแก่เหล่าอาณา หมายถึง โจรผู้ร้ายจะชุกชุม เกิดการเจ็บไข้ร้ายแรง
สงกรานต์วันพุธ สุดแสนเปรมปรา ลาภยุคท้าวพระยา มาจากต่างเมือง ลูกอ่อนก่อเหตุ อาเพศขุ่นเคือง มักจะเกิดเรื่อง ให้เร่งระวัง หมายถึง ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่จะได้รับการยกย่องจากต่างประเทศ
สงกรานต์วันพฤหัสบดี เรื่องขัดข้องตั้ง แพ้ท้าวพระยา หวังล้วนไม่สู้ดี พระสงฆ์ทรงศีล ถูกปีนป่ายชี้ เดือดร้อนเหลือที่ ให้ตั้งทางธรรม หมายถึง ผู้น้อยจะแพ้ผู้เป็นใหญ่และเจ้านาย
สงกรานต์วันศุกร์ ทุกข์หมดปลดช้ำ ข้าวปลาเหลือล้ำ อุดมสมบูรณ์ ระวังเจ็บตา ฝนพายุพูน เด็กล้วนประมูล มากโทษให้แล หมายถึง พืชพันธ์ธัญญาหารจะอุดมสมบูรณ์ แต่ฝนชุกพายุพัดแรง ผู้คนจะเป็นโรคตาและเจ็บไข้กันมาก
ที่มา:
http://www.mcu.ac.th/article/article_file/05dissertation47.html
http://www.songkran.net/demo/history.asp
http://www.banfun.com/culture/newyearthai.html
หวังว่าทุกทั่นคงไม่เมาหลับเหมือนกับตอนที่ผมไปนั่งอ่านนะงับ แหะๆ ฝันดีงับ คร่อกกกก
ปล. สุขสันต์วันปีใหม่จ้างับ โชคดีมีลาบน้ำตก เอ๊ย ลาภ น้า ~
edit @ 2005/05/21 00:27:40
